Obsesif Kompulsif Bozukluk Hakkında
Obsesif Kompulsif Bozukluk Nedir?
Obsesif Kompulsif Bozukluk halk arasında takıntı olarak bilinen istem dışı gelen tekrarlayıcı düşünce ve davranışların olduğu psikolojik bozukluktur. Günlük hayatla, geçmişle ve gelecekle bağlantılı takıntılar olabilmektedir
Obsesyon(Takıntı) ve Kompulsiyon (zorlantı) Ne Demek?
- Obsesyon (Takıntı): İsteğe bağlı olmadan zihne giren rahatsız edici düşünce, imge veya dürtü (Örn: "Ocağı açık mı unuttum?", "Elim kirlendi mi?").
- Kompulsiyon (Zorlantı): Kaygıyı bastırmak için yapılan davranış veya zihinsel eylem (Örn: Ocağı 5 kez kontrol etmek, elleri tekrar tekrar yıkamak).
En sık görülen obsesyon çeşitleri
- Mikrop, kir, kimyasal madde veya hastalık bulaşması korkusu.
- Bir şeyi açık bıraktığı, yanlış yaptığı veya birine zarar verdiği şüphesi.
- Nesnelerin belirli bir hizada, simetrik veya "tam doğru" olmaması rahatsızlığı.
- Sevdiklerine ya da kendine zarar verme korkusu (istemeden bıçakla zarar verme vb.).
- Günaha girme, kutsal değerlere karşı uygunsuz düşünme korkusu.
Yaygın kompulsif davranışlar
- Aşırı el yıkama, saatlerce duş alma, deterjan/dezenfektan kullanımı.
- Kapı, ocak, kilit veya prizleri defalarca kontrol etme.
- Eşyaları milimetrik hizalama, çift sayılara göre sıralama.
- Kesici aletleri saklama, zihninden dualar okuma veya iyi şeyler düşünme.
OKB Neden Olur ?
Bu hastalığın sebebi tam olarak hala bilinmemektedir. Fakat son araştırmalar gösteriyor ki genetik faktörler en önemli etken. Üzerine çevresel faktörler (kayıplar,yaşanılan zorluklar,stres) ve kişilik yapısı gibi özellikler de bu rahatsızlığın çıkmasına sebep olabilmektedir. Hastalık genelde hayatınızda bir şeyler yolunda gitmediğinde ergenlik dönemi gibi başlayıp yetişkinlikte çoğalabilir. Erkeklerde daha erken yaşta başlar, fakat kadınlarda daha sık görülür.
OKB Belirtileri nelerdir? Ne Zaman destek Alınmalı
Düşünmek istemediğiniz halde gün içinde zihninizi meşgul eden kendini alamadığınız düşünceler varsa, bu düşüncelere bağlı aynı şeyleri tekrar tekrar yapmaya başladıysanız obsesif kompulsif bozukluğununa yakalanmış olabilirsiniz.
Genelde hastalar durumun farkındadırlar ve bu durumdan rahatsız olduklarını dile getirirler. Fakat bu durumdan kendi kendine çıkması güç olabilir. Hastalar genelde ben de bunların yanlış veya fazla olduğunu biliyorum ama kendime engel olamıyorum derler. Bunun sebebi de artık zihnin kontrolünün kendisinde olmamasıdır.
OKB Tedavisi ve Terapisi Nasıl Uygulanır ?
OKB, tedavi edilebilir bir rahatsızlıktır. En etkili sonuçlar genellikle psikoterapi ve ilaç tedavisinin birlikte yürütülmesiyle alınır.
Bilişsel davranışçı terapi(bdt) ve EMDR
OKB tedavisinde en yüksek başarı oranına sahip terazi yöntemi Maruz Bırakma ve Tepki Önleme yöntemidir.
- Maruz Bırakma: Hastanın kaygı duyduğu durumla (örneğin kapı koluna dokunmak) kademeli olarak yüzleşmesi sağlanır.
- Tepki Önleme: Dokunduktan sonra elini yıkama ritüelini (kompulsiyon) yapmaması için destek verilir. Böylece beyin zamanla kaygının ritüel yapmadan da kendiliğinden düştüğünü öğrenir
Sıkça Sorulan Sorular
1.okb zamanla kendiliğinden geçer mi?
Okb belirtileri zaman zaman hafifleyebilse de kendiliğinden bir tedavi görmeden geçmesi beklenen bir durum değildir.
2.okb tamamen iyileşir mi?
Evet okb tamamen iyileşebilir ama yoğun stres dönemlerinde tekrarlama ihtimali vardır.
3.okb yaşayan kişiler bu düşüncelerin mantıksız olduğunu bilir mi?
Evet okb yaşayan kişiler çoğunlukla bu düşüncelerin mantıksız olduğunu bilir ancak bu farkındalık düşüncelerin yarattığı kaygıyı her zaman ortadan kaldırmaz.
